Posłuchaj i popatrz... Czy słyszysz i widzisz
Grupa teatralna "Na papierze"
Posłuchaj i popatrz... Czy słyszysz i widzisz?

Przygotowania do pierwszego przedstawienia odbywały się w tajemnicy. Nikt nie wiedział jaki będzie efekt naszej pracy…
1 lutego 2023 roku.
Tego wieczoru szkoła wyglądała inaczej niż zwykle. Światło lampionów prowadziło po schodach, a na drzwiach czekał niecodzienny plakat. Zanim jeszcze przekroczyło się jej próg, można było odnieść wrażenie, że wydarzy się coś niezwykłego. Po wejściu do środka nie było już jednak szkoły, którą znaliśmy. Była kawiarnia Magdala – trochę tajemnicza, trochę nostalgiczna, zanurzona w półmroku i blasku świec.
I rok 2064…
Goście witani przez obsługę kawiarni zajmowali miejsca przy nakrytych stołach. Pojawiały się filiżanki, ciasto, rozmowy. W tle płynęła muzyka. Wszystko mogło przypominać zwyczajny wieczór w kawiarni. Jednak wieczoru nic nie miało być zwyczajne.
Przedstawienie „Posłuchaj i popatrz... Czy słyszysz i widzisz?” od pierwszych chwil prowadziło swoich widzów w świat, w którym rzeczy pozornie dobrze znane zaczynały znaczyć coś więcej. Pojawili się Anna i Tomasz. Z kawiarnianego gwaru zaczęła wyłaniać się ich rozmowa, która stała się początkiem niezwykłej historii. Tomasz, zafascynowany dawną muzyką, opowiedział o starych nagraniach i rękopisie, który otrzymał od dziadka. Znalazła się w nim opowieść o utworach, które przed laty znały miliony ludzi. Znane wszystkim przeboje, rozbrzmiewały w radiu, na zabawach i dyskotekach. Towarzyszyły ludziom w chwilach radości, wzruszenia, spotkań i samotności.
Słuchano ich. Ale czy naprawdę je słyszano?
To pytanie powracało przez cały wieczór. Kolejne melodie pojawiały się jedna po drugiej, czasem bardzo popularne, czasem niemal zapomniane. Pochodziły z różnych krajów i różnych muzycznych światów. Były śpiewane w językach, których nie wszyscy rozumieli. I właśnie dlatego ich prawdziwe znaczenie mogło przez lata pozostawać ukryte, niezauważone nawet przez fanów muzyki tamtych lat…
Dopiero kiedy pojawiały się słowa przetłumaczone na język polski, kiedy ktoś zatrzymywał się nad ich sensem, wtedy melodia przestawała być jedynie melodią. Muzyka i słowa nabierały sensu otwierając inną, głęboko ukrytą warstwę tej muzyki. Nagle okazywało się, że pod rytmem, lekką melodią kryją się pytania o Boga, o wiarę. Pojawiają się słowa modlitwy, prośby, nadzieje i wdzięczność. To, co wydawało się zwyczajną piosenką, stawało się rozmową człowieka z Tym, którego wcześniej być może wcale w niej nie dostrzegaliśmy, nie mieliśmy często zupełnie pojęcia o czym jest tekst tej piosenki. I chyba właśnie na tym polegała największa siła tego przedstawienia. Nie mówiło widzom wprost, co mają zobaczyć. Uczyło ich patrzeć uważniej. Nie kazało jedynie słuchać. Zachęcało, by wsłuchać się głębiej. I myśleć podczas słuchania. Pojawiające się kolejno utwory nie były tylko tłem do spotkania w kawiarni. Były jej głównym elementem. Takim, którego nie daje się zapomnieć.
Z każdą kolejną sceną zmieniała się atmosfera. Początkowa ciekawość ustępowała skupieniu i zdumieniu. Były chwile zaskoczenia, były uśmiechy, ale pojawiały się również momenty ciszy i wzruszenia. Opowieści związane z niektórymi utworami pokazywały, że za muzyką zawsze może kryć się czyjaś historia – osobista, trudna, czasem bardzo bolesna. W pewnym momencie przestało już być ważne, czy znamy wykonawcę, melodię albo język. Ważne stało się to, co słyszymy.
Kawiarnia Magdala powoli przestawała być tylko scenografią. Stawała się miejscem spotkania. Aktorzy nie pozostawali zamknięci na scenie, a widzowie nie byli jedynie obserwatorami. Wszystko działo się blisko nich – pomiędzy stolikami, przy dźwiękach muzyki, w świetle świec.
Teatr mieszał się z koncertem. Obraz z dźwiękiem, a słowo z ruchem. Zwyczajny wieczór w szkolnej sali zmieniał się w niezwykłe i niespotykane dotąd doświadczenie, które trudno było jednoznacznie nazwać. Przyszedł również moment, kiedy nie trzeba już było niczego wyjaśniać. Muzyka poprowadziła wszystkich do modlitwy. W różnych językach, poprzez różne melodie i historie, przez cały wieczór powracała ta sama myśl – że można odnaleźć ślad Boga także tam, gdzie zupełnie się Go nie spodziewamy. Wtedy Anna i Tomasz wstali. Dołączyli do nich pozostali. Zwykła rozmowa dwojga młodych ludzi przerodziła się w coś wspólnego. Wspólny gest. Wspólne słowa. Wspólną chwilę skupienia. I być może właśnie wtedy tytuł przedstawienia wybrzmiał najmocniej.
Posłuchaj i popatrz. Czy słyszysz i widzisz?Bo można patrzeć i nie widzieć. Można słuchać i nie słyszeć. Można znać coś od lat i dopiero pewnego dnia odkryć, że nigdy wcześniej naprawdę tego nie poznaliśmy i nie rozumieliśmy. Gospodarz kawiarni przypomniał, że przez cały wieczór słuchali piosenek, które – choć powstały w różnych miejscach, czasach i okolicznościach – w jakiś sposób kierowały uwagę „TAM”, ku Stwórcy. Jedne były pochwałą, inne prośbą, jeszcze inne modlitwą. Nie zawsze ich autorzy musieli mieć taki zamiar. Czasem znaczenie pozostawało ukryte pod melodią, językiem albo popularnością piosenki.
Ostatnie chwile przedstawienia przyniosły światło, muzykę i wspólne pożegnanie. Kiedy cała grupa pojawiła się razem przed gośćmi, zakończyła się nie tylko opowieść Anny i Tomasza. Zakończyła się również pewna podróż – od zwyczajnej melodii do jej ukrytego znaczenia, od słuchania do słyszenia, od patrzenia do widzenia. A może ta podróż nie skończyła się wraz z opuszczeniem kawiarni. Może właśnie wtedy dopiero się zaczęła. Bo od tego wieczoru niektóre piosenki mogą już brzmieć inaczej. Niektóre słowa mogły zatrzymać na dłużej. Niektóre rzeczy, wcześniej zupełnie niewidoczne, mogły nagle znaleźć się w polu widzenia.
„Posłuchaj i popatrz... Czy słyszysz i widzisz?” było przedstawieniem o muzyce, ale przede wszystkim o uważności. O tym, że rzeczywistość rzadko jest tylko taka, jaką widzimy na pierwszy rzut oka. O ukrytych znaczeniach, które czekają, aż ktoś zechce je dostrzec. O potrzebie zatrzymania się w świecie, który tak często każe nam jedynie biec dalej.
Tego wieczoru szkolna sala stała się kawiarnią. Kawiarnia stała się sceną, a scena stała się miejscem spotkania. W tym wszystkim najważniejsza była muzyka, która okazała się wielką sceną na której możemy zadawać bardzo ważne pytania. Czy naprawdę słuchasz? Czy naprawdę patrzysz?
Widowisko było jednym z dwunastu przedstawień cyklu. Autorem scenariusza i reżyserem był Robert Dominiak, a w realizacji przedstawienia uczestniczyły Barbara Dominiak i Iwona Krzoska. Na scenie wystąpili aktorzy Grupy Teatralnej „Na papierze”, grupa taneczna oraz pozostali młodzi wykonawcy zaangażowani w przygotowanie widowiska.